PSYCHOPHYSIOLOGICAL FACTORS AS HIDDEN CAUSES OF ACCIDENTS IN THE PROFESSIONAL ACTIVITY OF RESCUE DOG HANDLERS: WAYS TO IMPROVE APPROACHES TO INVESTIGATION

Authors

DOI:

https://doi.org/10.32782/3041-2080/2026-6-32

Keywords:

psychophysiological factors, causes of accidents, fatigue, rescue dog handlers, accident investigation

Abstract

The article identifies the features of the professional activities of rescue dog handlers, which are characterized by high intensity of physical and psycho-emotional stress, work in extreme and unpredictable conditions, constant responsibility for the lives of people and service dogs. The combination of these factors creates an increased level of professional risks, in particular psycho-physiological ones. It has been established that the accumulation of fatigue leads to a decrease in attention, an increase in the likelihood of erroneous actions and violation of occupational safety requirements. In such conditions, fatigue is not a background, but a direct risk factor for the occurrence of dangerous situations and accidents. The need to improve the procedure for investigating accidents caused by psycho-physiological causes is substantiated, since traditional approaches to the analysis of injuries do not allow to fully identify hidden mechanisms of violations of safe behavior associated with fatigue, stress and overload. The integration of psychophysiological indicators into the accident investigation process will contribute to a more accurate determination of the causes of injuries, the formation of substantiated preventive measures and increasing the efficiency of the safety and health management system for employees. The system of preventive measures aimed at increasing the level of safety of rescue canine handlers should be based on an integrated approach and include organizational, psychophysiological, educational and regulatory components. The feasibility of transitioning from formal accident accounting to a preventive risk management model focused on early detection of fatigue and other psychophysiological prerequisites for dangerous situations has been updated.

References

Patterson P. D., Weaver М. D., Frank R. C., Warner C. W., Martin-Gill Ch., Guyette F. X., Fairbanks R. J., Hubble M. W., Songer T. J., Callaway C. W., Kelsey Sh. F., Hostler D. Association Between Poor Sleep, Fatigue, and Safety Outcomes in Emergency Medical Services Providers. Prehosp Emerg Care. 2012 Jan-Mar. Vol. 16 (1). P. 86–97. https://doi.org/10.3109/10903127.2011.616261.

Костенко Т. В. Особливості травматизму особового складу рятувальних підрозділів ДСНС України в умовах воєнного стану. Актуальні питання охорони праці, цивільної та техногенної безпеки. 2025. № 1(1). С. 35–44.

Аналіз стану виробничого травматизму серед осіб рядового і начальницького складу служби цивільного захисту та працівників Головних управлінь ДСНС України в областях та м. Києві, підрозділів центрального підпорядкування, підприємств, установ, організацій сфери управління ДСНС та закладах вищої освіти із специфічними умовами навчання за 2023 рік, 2024 рік, 9 місяців 2025 року.

Про затвердження Порядку розслідування та ведення обліку нещасних випадків, що сталися з особами рядового і начальницького складу служби цивільного захисту : наказ Міністерства внутрішніх справ України від 12 березня 2024 р. № 154. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0552-24#Text.

Dawson D., McCulloch K. Managing fatigue: It’s about sleep. Sleep Medicine Reviews. 2021. Vol. 55. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2005.03.002.

Marvin G., Schram B., Orr R., Canetti Е. Occupation-Induced Fatigue and Impacts on Emergency First Responders: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health. 2023. Nov 12. Vol. 20 (22). 7055. https://doi.org/10.3390/ijerph20227055.

Health impact of psychosocial hazards at work: an overview / Stavroula Leka, Aditya Jain. URL: https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/40253b69-a533-4f27-af56-bdddbad63ec0/content.

Федорчук-Мороз В. І., Бондарчук Л. Ф. Безпека праці в контексті впливу окремих чинників психічного здоров’я працівників в умовах воєнного стану. Науковий вісник ДонНТУ. 2023. № 2 (11). С. 161–169. https://doi.org/10.31474/2415-7902-2023-2-11-161-169.

Mabila S. L., Murray J. H., Stahlman Sh. L, McQuistan A. A, Sheriff E. A. Incidence of Occupational Injuries Among Military Working Dog Handlers, 2016–2023. Am J Ind Med. 2025. Apr. Vol. 68 (4). P. 379–387. https://doi.org/10.1002/ajim.23707. Epub 2025 Jan 26.

International Labour Organization (ILO). Psychosocial risks, stress and fatigue at work. ILO Working Paper, 2021. URL: https://www.ilo.org/resource/psychosocial-risks-and-stress-work.

Іnternational Labour Organization (ILO). Working time and the future of work. Geneva: ILO, 2019 / використовується і в аналітиці 2020–2022 рр. URL: https://www.ilo.org/publications/working-time-and-future-work.

Мовмига Н. Є., Мезенцева І. О., Панчева Г. М. Попередження суб’єктивних причин виробничого травматизму в системі працеохоронного менеджменту. Young Scientist. 2022. № 1(101). С. 111–119. https://doi.org/10.32839/2304-5809/2022-1-101-24.

Сучасна кінологія: стан, проблеми, перспективи [Електронний ресурс] : матеріали Всеукраїнської науково-практичної інтернет-конференції, 24–25 травня 2023 р. / Держ. біотехнологічний ун-т. Харків, 2023. URL: https://biotechuniv.edu.ua/nauka/konferentsiyi.

Селюков В. С. Форми та методи організації роботи кінологів із собаками-рятувальниками. Наукові записки. Серія: Право – Scientific notes. Series: Law. Вип. 7. Спецвип. 2019. С. 75–80.

Мордюшенко С. (2019). Психологічний аналіз діяльності кінологів-рятувальників державної служби України з надзвичайних ситуацій. Збірник наукових праць «Проблеми сучасної психології». 2019. № 20. https://doi.org/10.32626/2227-6246.2013-20.%p.

Bray Emily E., Cynthia M. Otto, Monique A. R. Udell Nathaniel J. Hall, Angie M. Johnston, Evan L. MacLean Enhancing the Selection and Performance of Working DogsFront. Vet. Sci., 12 May 2021. Sec. Animal Behavior and Welfare. 2021. Vol. 8. https://doi.org/10.3389/fvets.2021.644431.

Sarrafchi A., Matéa D.-S., Sydney P. D., de Zwaan N., Merkies К. Effect of human-dog interaction on therapy dog stress during an on-campus student stress buster event: Applied Animal Behaviour Science, August 2022. Vol. 253, 105659 ref. 52 ref. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2022.105659.

Про затвердження Положення про Кінологічну службу Державної служби України з надзвичайних ситуацій : наказ Міністерства внутрішніх справ України від 15.07.2016 № 675. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/main/z1293-16?utm_source=chatgpt.com#Text.

Про затвердження Інструкції з організації діяльності кінологічних підрозділів ДСНС : наказ Міністерства внутрішніх справ України від 11.07.2018 № 597. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0896-18#Text.

Про затвердження Методичних рекомендацій щодо застосування кінологічних підрозділів ДСНС України під час проведення пошуково-рятувальних робіт : наказ ДСНС з основної діяльності від 17.09.2014 № 527. URL: https://zakononline.com.ua/documents/show/44406___44406.

Про затвердження Положення про Оперативно-рятувальну службу цивільного захисту Державної служби України з надзвичайних ситуацій : наказ МВС України від 03.07.2014 № 631. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0853-14.

Про затвердження Статуту дій у надзвичайних ситуаціях органів управління та підрозділів Оперативно-рятувальної служби цивільного захисту та Статуту дій органів управління та підрозділів Оперативно-рятувальної служби цивільного захисту під час гасіння пожеж : наказ МВС України від 26.04.2018 № 340. URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0801-18.

Єрмакова К. С., Пінчук П. А. Особливості психологічної підготовки працівників кінологічних служб до виконання обов’язків під час проведення пошуково-рятувальних робіт. Шляхи покращення професійного рівня працівників кінологічних служб. Харків, 2018. С. 89–91.

Published

2026-03-16